504 views

[บทความวิเคราะห์] Facebook แอบฟังคุณอยู่ตลอดเวลา จริงหรือ?

เป็นเวลาหลายปีมาแล้วกับการเล่าขานปากต่อปากของกลุ่มเพื่อน จนไปถึงการอภิปรายอย่างเป็นทางการในกว้าง เกี่ยวกับการที่ Facebook แอบฟังเราผ่านอุปกรณ์ต่างๆ ที่เราใช้โดยที่ไม่ขออนุญาตเพื่อวางแผนโฆษณาทางการตลาดให้ตรงกับกลุ่มเป้าหมายมากที่สุด

หากใครยังไม่เห็นภาพ วันนี้ผมจะมาเล่าให้ฟัง ซึ่งเป็นประสบการณ์ตรงที่ผมประสบพบเจอมาด้วยตัวเองครับ แล้วถ้าคุณกลับไปสังเกตพฤติกรรมการขึ้นโฆษณาในหน้า Feeds ของคุณ คุณอาจจะรู้สึกแบบผมก็ได้

มีอยู่วันนึงผมนั่งทำงานอยู่ที่โต๊ะ ซึ่งพี่ที่นั่งตรงข้ามผมเป็นคนชอบทานกาแฟ เค้าจะมีอุปกรณ์แปลกๆ มาวางไว้ที่โต๊ะเสมอ พอใครเดินผ่านไปผ่านมา ก็จะแปลกใจละถามขึ้นมาว่า “นี่คืออะไร?” ผมก็ตอบไปว่า “ที่กรองกาแฟ” โดยที่ผมยังไม่เคย ค้นหาอะไรเกี่ยวกับสินค้าชิ้นนี้ที่ไหนในอินเตอร์เน็ตมาก่อนเลย

หลังจากนั้น Facebook ก็ขึ้นโฆษณาขายกระดาษกรองกาแฟผม 3 วันติด

ครั้งนั้นผมก็ยังไม่เอะใจอะไร อาจจะเป็นแค่ความบังเอิญ และแล้วครั้งต่อที่สอง ผมอยู่บนรถแท็กซี่ นั่งข้างหน้าส่วนข้างหลังมีเพื่อนร่วมงานอีก 2 คน ซึ่งเค้าพูดกันเรื่องบริษัทจัดส่งอาหารที่นึง ผมไม่ได้ใจฟังด้วยซ้ำเพราะเล่นมือถืออยู่ ไม่รู้ด้วยซ้ำว่าสะกดยังไง แถมยังไม่เคยพูดออกจากปากตัวเองด้วยซ้ำ เพียงแค่นั่งอยู่ในรถคันเดียวกับคนที่คุยเกี่ยวกับเรื่องนี้ ถ้าเรื่องกดค้นหา ไม่ต้องพูดถึง เพราะผมยังไม่รู้ด้วยซ้ำว่ามันคืออะไร แต่ผ่านมาอีกวัน โฆษณาเกี่ยวกับบริษัทนี้ขึ้นมาต่อเนื่อง จนผมเริ่มมีความคิดที่ว่า ‘หรือข่าวลือที่ว่า Facebook จะแอบฟังเราอยู่ตลอดเวลาจะเป็นเรื่องจริง?’

ผมเริ่มมาค้นหาในอินเตอร์เน็ต ปรากฏว่า ไม่เพียงแต่เฉพาะคนใกล้ตัวผม แต่หลายคนทั่วโลก ก็สังเกตเหมือนผมเช่นกัน ถึงขนาดทีคนเขียนบทความถึงเรื่องนี้มากมายในโลกอินเตอร์เน็ต

คำตอบว่า ‘No’ คือคำตอบยืนยันสั้น ง่าย ได้ใจความ ของ Mark Zuckerberg ทุกครั้งที่ผู้สื่อข่าวเอาไมค์จ่อปากถามตรงๆ ซึ่งหลังจากคำปฏิเสธชัดเจนแบบนั้นนักสื่อข่าวก็คงไม่รู้จะจี้ตรงไหนถูกเหมือนกัน

นอกจากเรื่องการแอบฟัง ก็มีอีกเรื่องนึงที่เราควรตระหนัก นั่นคือการขาย Data ของเวปไซต์ต่างๆ ให้กับ Facebook

คุณรู้หรือไม่ว่า เวปไซต์ที่น่าเชื่อถือหลายเวปไซต์ยินยอมที่จะขายข้อมูลของความเคลื่อนไหวในเวปเพื่อแลกกับความตอบแทนเช่นกัน ตัวอย่างจากผมเองอีกเช่นกัน วันนั้นผมเข้าเวปไซต์ห้างสรรพสินค้าห้างหนึ่งเพื่อที่จะกดดูสินค้าที่จะสั่งมาทานที่ออฟฟิศ พี่อีกคนนึงเรียกผมไปดูว่า ทำไมเวลากดแล้วทางเวปไซต์ถึงส่งข้อมูลเข้า Facebook จะกดลิงค์ไหน ข้อมูลจะไปลงเฟสบุ้คทั้งหมด โดยที่หน้าตาเวปไม่เปลี่ยน แต่ Data เบื้องหลังถูกส่งไปอย่างแน่นอน แล้วก็เช่นเดิม อีกวันหน้า Feeds ผมเต็มไปด้วยโฆษณาของชนิดต่างๆ ที่ผมกดเข้าไปดู โดยที่ไม่ได้กดสั่งด้วยซ้ำ ทำให้ผมมั่นใจอีกขั้นว่าตอนนี้สังคมออนไลน์ อาจจะกำลังโดนครอบงำจากพลังที่มองไม่เห็น ก็เป็นได้

ใจนึงก้อยากจะเชื่อ พี่มาร์คใจจะขาด ว่าเป็นคนใสใส ไม่มีอะไร แกอะคิดมาก!

แต่สิ่งที่ได้พบเจอ มันทำให้เราทำใจยอมรับมันไม่ได้เลย หวังว่าอนาคต จะมีคนเห็นและต่อกรกับเรื่องนี้อย่างจริงจัง เพราะ Data ที่มาจากการกระทำของเรา ย่อมต้องเป็นของเรา มันจะกลายเป็น Big Data ไว้ขายทอดตลาดไม่ได้ครับ

Liverpoolecho